Ile wynosi dotacja z programu Mikroretencja?

Mikroretencja nie jest dopłatą do zakupu dowolnych urządzeń ogrodowych. Celem programu jest ograniczenie odpływu deszczówki poza posesję. Woda z dachu czy podjazdu ma zostać zebrana, zmagazynowana i rozsączona w gruncie albo wykorzystana na miejscu.

Maksymalna kwota dotacji to 8 tysięcy złotych. Dofinansowanie może pokryć aż do 90% kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia. Budżet programu wynosi 173 miliony złotych i pochodzi z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027.

Wsparcie ma formę refundacji. W praktyce oznacza to, że właściciel posesji najpierw wykonuje i opłaca instalację, a dopiero później składa wniosek o zwrot części kosztów. Program obejmuje wydatki, które są na liście kosztów kwalifikowanych i zostały poniesione od 1 lipca 2024.

Nabory dla mieszkańców prowadzą wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Ogłoszono je 1 czerwca 2026, a przyjmowanie wniosków rozpocznie się 22 czerwca. Dokumenty trzeba składać do WFOŚiGW właściwego dla województwa, w którym znajduje się nieruchomość.

Kto może skorzystać z dofinansowania?

O dotację mogą ubiegać się osoby fizyczne, które są właścicielami, współwłaścicielami albo użytkownikami wieczystymi nieruchomości z domem jednorodzinnym. Co ważne przy współwłasności nieruchomości może być potrzebna zgoda pozostałych współwłaścicieli. Prócz tego program dotyczy tylko istniejących budynków i zakończonych inwestycji. Nie jest przeznaczony dla właścicieli mieszkań w blokach ani zarządców. Z programu nie można też sfinansować instalacji wykorzystywanych na potrzeby działalności gospodarczej lub rolniczej.

Istnieje jeszcze jedno ważne wyłączenie. Dotacji nie można otrzymać na nieruchomość, która dostała wcześniej dofinansowanie z programu Moja Woda. Wykluczone jest także finansowanie tego samego elementu inwestycji dwa razy ze środków WFOŚiGW. 

Czy pompa do deszczówki może być objęta dotacją?

Jak wspominaliśmy, pompa do deszczówki może być kosztem kwalifikowanym, jeśli służy wykorzystaniu wody zatrzymanej na posesji. Dobrym przykładem jest system, w którym trafia ona do zbiornika, a pompa kieruje ją później do podlewania ogrodu.

Warto więc podkreślić, że sam zakup pompy bez zbiornika, przewodów lub innego rozwiązania retencyjnego nie realizuje celu programu. We wniosku trzeba pokazać całą instalację. Dla skuteczności systemu kluczowe jest, skąd będzie zbierana woda, gdzie zostanie zatrzymana i jak będzie używana. Program finansuje kompleksowe rozwiązania retencyjne, a nie pojedyncze urządzenia.

Przed zakupem pompy trzeba sprawdzić katalog kosztów kwalifikowanych w lokalnym WFOŚiGW. Dokumenty regionalne mogą doprecyzowywać, jakie elementy instalacji są rozliczane i jakie załączniki trzeba dołączyć do wniosku.

Co można sfinansować z programu?

Dofinansowanie obejmuje:

• zakup
• dostawę
• montaż
• budowę
• rozbudowę i uruchomienie instalacji do zagospodarowania wody opadowej lub roztopowej.

Pierwszy typ kosztów dotyczy systemów zbierania wody z powierzchni nieprzepuszczalnych. Chodzi głównie o dachy, chodniki i podjazdy, z których deszczówka może zostać skierowana do retencji. Druga grupa wydatków to zbiorniki do gromadzenia deszczówki. W oficjalnych wymaganiach wskazano minimalną sumaryczną pojemność zbiorników na poziomie 2 m³.

Program obejmuje też instalacje, które pozwalają wodzie pozostać na działce i stopniowo wsiąkać w podłoże. Mogą to być między innymi skrzynki rozsączające czy zbiorniki otwarte. 

Czwarty obszar wsparcia dotyczy wykorzystania zatrzymanej wody. W tej grupie kosztów mieszczą się pompy, zraszacze i centrale dystrybucji wody. Zadaniem tego typu urządzeń jest doprowadzenie deszczówki tam, gdzie można ją praktycznie wykorzystać.

Jakie warunki musi spełnić projekt?

Minimalna wartość kosztów kwalifikowanych wynosi 2 tysiące złotych. Powierzchnia, z której retencjonowana jest woda, musi mieć co najmniej 50 m². Jak wspominaliśmy, wymagania programu obejmują też minimalną sumaryczną pojemność zbiorników do magazynowania wody opadowej, która wynosi 2 m³.

Instalacja musi zatrzymywać wodę na terenie nieruchomości albo umożliwiać jej wykorzystanie na miejscu. Nie powinna działać wyłącznie jako system szybkiego odprowadzenia deszczówki poza działkę. Dopuszczalny może być odpływ awaryjny, ale tylko na wypadek sytuacji skrajnych, takich jak długotrwały deszcz albo ulewa.

Prócz tego system powinien być rozwiązaniem trwałym. Nie chodzi o przypadkowy pojemnik ustawiony pod rynną, lecz o instalację, która pozwala realnie zagospodarować wodę. W dokumentach warto jasno pokazać powierzchnię zbierania deszczówki, miejsce jej zatrzymania oraz sposób wykorzystania.

Czego program nie obejmuje?

Program nie finansuje instalacji przeznaczonych do działalności gospodarczej ani rolniczej. Woda z dofinansowanego systemu ma służyć gospodarstwu domowemu i retencji, w tym nawadnianiu przydomowego ogrodu.

Nie każdy zakup związany z ogrodem będzie kosztem kwalifikowanym. Regionalne katalogi mogą wyłączać elementy ozdobne albo takie, które nie są potrzebne do zatrzymania i wykorzystania deszczówki. Dlatego przed zakupem trzeba sprawdzić szczegółowy katalog właściwego WFOŚiGW.

Jak przygotować wniosek do programu Mikroretencja?

Najbezpieczniej zacząć od zaplanowania całej instalacji. Kluczowe to ustalić, z jakiej powierzchni będzie zbierana woda, gdzie zostanie skierowana i w jaki sposób zostanie zagospodarowana. Dopiero potem warto dobierać zbiornik, pompę i pozostałe elementy systemu retencji.

Ponieważ dotacja jest wypłacana po zakończeniu inwestycji, trzeba zachować dokumenty potwierdzające zakup i montaż. Potrzebne będą faktury lub inne dokumenty księgowe oraz potwierdzenia zapłaty. W zależności od regulaminu fundusz może wymagać także zdjęć instalacji, protokołu odbioru albo oświadczenia o samodzielnym wykonaniu prac.

W części województw wnioski składane są elektronicznie przez Generator Wniosków o Dofinansowanie. Szczegóły naboru mogą różnić się na szczeblu regionalnym, dlatego przed rozliczeniem trzeba przeczytać aktualny regulamin i pobrać formularze ze strony właściwego WFOŚiGW.

Czy retencja zwiększa atrakcyjność działki?

Dla osób, które rozglądają się za domami na sprzedaż z ogrodem, potencjał do zagospodarowania deszczówki może być dodatkowym atutem. Nie powinien przesądzać o decyzji zakupowej, ale warto zwrócić uwagę na ukształtowanie działki, powierzchnie utwardzone, odpływ wody z dachu i możliwość montażu zbiornika. Przy okazji dobrze też sprawdzić, czy nieruchomość nie jest zagrożona podtopieniami, bo problemy z wodą na posesji mogą później oznaczać realne koszty.
Zbiornik, pompa i sprawny system rozprowadzania deszczówki mogą ograniczyć zużycie wody do podlewania. Rozsączanie w gruncie pomaga zatrzymać wodę tam, gdzie jest potrzebna roślinom. Na działkach z dużym ogrodem czy szerokim podjazdem albo takie rozwiązania mogą być realną zaletą użytkową.